Isang Tinig, Isang Tambol: Paghahanap ng Daan Patungo sa Pansori

Ni K-Life Editorial
Nakatayo ang isang mang-aawit sa tabi ng nakaupong tambolero. Maaaring halos walang laman ang entablado, ngunit sa susunod na ilang minuto ay maaaring masaksihan ang isang pag-uusap, pagtatalo at pagpapalit ng tagpo. Isang tinig ang inaatasan ng pansori na maghatid ng kuwento, habang ritmo at kumpas ang gumaganap sa tungkuling maaaring iasa ng mas malaking produksiyon sa mga dekorasyon o sa mga tauhan. Para sa unang pagkakakilala rito, pinakamainam magsimula sa maliit na tambalang ito.

Hindi mo kailangang maunawaan ang bawat salitang Koreano para mapansin kung paano umuusad ang pagtatanghal. Pero kailangan mo ng kaunting tulong sa kuwento. Ituring ang mga ito bilang dalawang magkaibang gawain: magbasa ng sapat na konteksto para malaman kung ano ang nakataya, saka maglaan ng puwang upang marinig kung paano ito pinahahalagahan ng mga tagapagtanghal.

Magsimula sa isang yugto

Inilalarawan ng UNESCO ang pansori bilang pagkukuwento sa pamamagitan ng musika ng isang bokalista at tambolero, na pinagsasama ang madamdaming pag-awit, pananalita, salaysay at kumpas. Maaaring tumagal nang maraming oras ang ilang pagtatanghal. Mas banayad na unang pagkakakilala ang maibibigay ng isang maikling yugto, at maaari mong balikan ang bahaging nakatawag-pansin sa iyo.

Pumili ng siping may maikling buod. Bago pindutin ang play, sagutin ang tatlong tanong: sino ang nagsasalita, ano ang gusto niya, at ano ang katatapos lang mangyari? Mas madaling sundan ang salin kapag tumutulong ito sa pag-unawa sa tagpong alam mo na kahit bahagya. Kung may subtitle, tingnan muna kung anong wika ito bago manood; hindi garantiya ng saling Ingles ang pamagat ng bidyong Ingles.

Para sa paunang pagpapakilala, nag-aalok ng paraan upang makilala ang anyong ito ang nakaarkibong pambungad ng UNESCO na in-upload noong Setyembre 2009. Dapat tandaan na luma na ito: batayang impormasyon ito tungkol sa pamanang kultura, hindi gabay sa mga tagapagtanghal ngayong linggo o sa pagkakaroon ng tiket.

Pakinggan ang paglipat mula awit tungo sa pananalita

Tinutukoy ng mga nakaarkibong tala sa pagtatanghal ng National Gugak Center ang ilang elementong nagtutulungan: mga bahaging inaawit, pasalitang pagkukuwento na tinatawag na aniri, madamdaming pagkilos na tinatawag na ballim, at mga pampasiglang sigaw na kilala bilang chuimsae. Kapaki-pakinabang ang mga katawagang ito dahil nakatutulong ang mga ito na ilarawan ang mga bagay na pinagtutuunan na ng pansin mo.

Subukang makinig sa pagbabago ng bahagi sa halip na maghintay ng himig na kaya mong sabayan. Kapag lumipat sa pananalita ang isang bahagi, nagbabago ba ang bilis ng kuwento? Kapag bumalik ang pag-awit, tila ba mas pinatatagal ang isang damdamin? Ang pangungusap na ilang saglit lang ibuod ay maaaring maging sentro ng mas mahabang karanasang musikal. Isa sa mga kasiyahan ng pasalaysay na pagtatanghal ang pagsubaybay sa paglawak na ito.

Sa ikalawang panonood, pagmasdan ang mukha at mga kamay ng mang-aawit. Makagagabay sa atensiyon ang paglingon ng ulo o paggamit ng pamaypay. Huwag ituring ang bawat kilos na para bang kodigo itong kailangang hanapan ng kahulugan sa diksyunaryo. Unahin mong itanong kung ano ang nagbago sa tagpo sa sandaling iyon; maaaring luminaw ang kilos dahil sa kaugnayan nito sa mga salita.

Bigyan ng buong pansin ang tambolero

Aktibong katuwang sa palitang musikal ang nakaupong tambolero, ang gosu. Ayon sa paliwanag ng Gugak Center, maaaring manggaling sa tambolero at gayundin sa mga tagapakinig ang chuimsae, na nag-aanyaya sa madla na makibahagi sa pagtatanghal sa halip na manatili sa labas ng nagaganap.

Sa isang maikling bahagi, tumingin sa ibang direksiyon at sundan ang tambolero. Pansinin kung saan pumapatak ang kumpas, kung saan nagkakaroon ng puwang ang tinig, at kung kailan pumapasok ang pampasiglang sigaw. Pagkatapos, ulitin ang bahaging iyon habang nakikita ang dalawang tagapagtanghal. Pinadadali ng munting pagsasanay na ito na marinig ang kanilang pagtutulungan nang hindi kailangang tukuyin sa pangalan ang isang padron ng ritmo.

Sa live na pagtatanghal, matututuhan mo sa mga tao sa bulwagan kung paano makibahagi. Makinig sa mga tagapagtanghal at sa mga sanay na manonood sa halip na punan ang bawat sandaling walang tunog. Mainam na panimulang punto ang tahimik na pakikinig. Sundin ang mga tagubilin ng lugar tungkol sa pagkuha ng litrato at pagrekord, at tiyaking hindi magiging sagabal sa ibang manonood ang screen ng telepono.

Kuwentong nagbabago ayon sa mang-aawit

Binibigyang-diin ng salaysay ng UNESCO ang mahabang pagsasanay sa likod ng pansori at ang natatanging interpretasyong nahuhubog ng bawat mang-aawit. Dahil dito, sulit ang paghahambing. Hindi kailangang magkahawig ang dalawang rekording ng isang yugto para kapwa maging mahalagang panimula. Maaaring magbigay-linaw sa pamilyar na sandali sa magkakaibang paraan ang pagkakaiba sa diin, bilis at katangian ng tinig.

May iba’t ibang uri rin ng produksiyon sa entablado na dapat pag-ibahin. Inilalarawan ng Folk Music Group ng National Gugak Center ang mga pagtatanghal sa pansori at iba pang genre, kabilang ang mga produksiyon nitong changgeuk na maliit ang saklaw at hango sa mga tradisyonal na repertoryo ng pansori. Basahin ang format ng programa sa halip na ipagpalagay na pare-pareho ang ayos ng mang-aawit at tambolero sa bawat pagtatanghal na nakabatay sa iisang kuwento.

Simple lang ang susunod na hakbang: mag-save ng isang yugtong gusto mong pakinggang muli, pati ang mga pangalan ng mang-aawit at tambolero. Sa susunod na pakikinig, sundan naman ang ibang elemento. Mas nagiging madaling lapitan ang pansori kapag napalitan ng kuryusidad ang pag-aakalang kailangang maunawaan ang lahat agad. Sapat na ang isang tagpo, dalawang tagapagtanghal at kaunting paghahanda para makapagsimula.

Mga kredito sa larawan: Steve46814 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0; Salamander724 / Wikimedia Commons, pagtatalaga ng may-akda bilang pampublikong dominyo. Pinaliit nang proporsiyonal sa 640px ang dalawang larawan; walang kinrop.