Bàn trang điểm Hàn Quốc: Lịch sử làm đẹp trong chiếc hộp

Một chiếc hộp mỹ phẩm nhỏ làm câu chuyện về cái đẹp trở nên gần gũi hơn. Thay vì nhìn một gương mặt đã trang điểm xong, ta được mời chú ý đến chiếc nắp, ngăn kéo hay chỗ đặt lược. Những món đồ này khiến thói quen chuẩn bị thường ngày hiện ra theo một cách khác: ai đó cần sắp xếp mọi thứ gọn gàng, nhìn cho rõ và cất hết đi sau đó.

Đó là một điểm khởi đầu thú vị để khám phá lịch sử làm đẹp Hàn Quốc. Và đây cũng là thời điểm thích hợp ở Seoul. Triển lãm hiện tại của Bảo tàng Mỹ phẩm Coreana, 《三國三美: 한중일 화장문화》, quy tụ khoảng 80 hiện vật gắn với văn hóa làm đẹp của Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản. Gương đồng thời Goryeo cùng các hộp mỹ phẩm và đồ trang trí tóc từ thế kỷ XIX và XX mời khách tham quan so sánh cách sắp xếp vật dụng thường ngày cũng như cách trang trí. Triển lãm mở cửa đến ngày 29 tháng 1 năm 2027. Thông tin triển lãm chính thức

Bắt đầu từ những gì chiếc hộp có thể đựng

Một chiếc hộp có nắp từ thế kỷ XIII tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York là hiện vật đặc biệt hữu ích để thử tìm hiểu. Bảo tàng xác định đây có lẽ là hộp mỹ phẩm, dùng để đựng một bộ hộp men celadon nhỏ hơn dành cho trang điểm. Cụm từ “có lẽ” rất quan trọng: mô tả thận trọng luôn chừa chỗ cho những điều hiện vật còn lại không thể khẳng định chắc chắn. Hộp có nắp tại The Met

Trong ảnh hiện vật thuộc bộ sưu tập, chiếc hộp thấp, dáng tròn có nắp khít và bề mặt phủ kín hoa văn. Danh mục mô tả hoa cúc và họa tiết dây hoa được tạo bằng kỹ thuật khảm và khảm ngược dưới lớp men celadon. Hãy thử lần theo một bông hoa nhỏ trước khi ngắm toàn bộ hoa văn. Đây là chiếc hộp mà hình dáng phục vụ công năng và bề mặt trang trí đều đáng được chú ý như nhau.

Bức ảnh là ảnh lưu trữ trong bộ sưu tập của The Met. Ảnh không cho thấy hiện vật đã được xác nhận là có trong triển lãm Coreana. Việc phân biệt rõ các bộ sưu tập khiến việc so sánh thêm thú vị: khách tham quan có thể mang câu hỏi nảy sinh từ một hiện vật sang một bảo tàng khác mà không mặc định rằng các hiện vật có chung chủ sở hữu, niên đại hay công dụng.

Nguồn ảnh: Hộp có nắp — Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan; không ghi nhận người chế tác hiện vật trong lịch sử, Phạm vi công cộng / CC0 1.0 (The Met Open Access). Bản phái sinh được đổi kích thước theo tỷ lệ để hiển thị; không cắt xén, chỉnh sửa, sửa màu hay ghép ảnh.

Gương cũng có thân

Chiếc gương đồng Hàn Quốc “Gương có cán” của The Met, có niên đại thời Goryeo, có phần hình tròn đường kính 13,3 cm. Bề mặt hiện nay có vẻ loang lổ như một món đồ kim loại lâu đời. Trước hết, hãy nhìn vào cán và mối liên hệ giữa phần tay cầm với vòng tròn. Có thể nghiên cứu chiếc gương như một vật được cầm và đặt ở một vị trí nhất định, chứ không chỉ là thứ để soi. Gương đồng tại The Met

Nguồn ảnh: Gương có cán — Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan; không ghi nhận người chế tác hiện vật trong lịch sử, Phạm vi công cộng / CC0 1.0 (The Met Open Access). Bản phái sinh được đổi kích thước theo tỷ lệ để hiển thị; không cắt xén, chỉnh sửa, sửa màu hay ghép ảnh.

Để tìm hiểu một giải pháp ra đời sau này ở Hàn Quốc, hãy xem xét jwagyeong, loại gương kèm giá có thể gấp lại. Một bài viết năm 2021 của KOCIS giới thiệu những khung và hộp gỗ có thể mang theo, trong đó có các phiên bản với bản lề điều chỉnh được và ngăn kéo đựng vật dụng chải chuốt. Có thể mở ra khi cần rồi gấp lại cất đi. Bộ phim đi kèm của Koreanet giúp hình dung rõ hơn cách sử dụng món đồ này. Giới thiệu về Jwagyeong

Đây là chi tiết hữu ích cần nhận ra trong bảo tàng hay phim cổ trang: một chiếc hộp gỗ đóng kín có thể che giấu một bố cục sử dụng phức tạp hơn nhiều. Hãy thử hình dung gương sẽ dựng lên ở đâu, tay sẽ với đến chỗ nào và ngăn nào vẫn có thể mở. Đó là những câu hỏi về thiết kế dễ liên hệ với túi đựng đồ vệ sinh cá nhân hay hộp sắp xếp mỹ phẩm hiện đại, mà không cần khẳng định món đồ này trực tiếp bắt nguồn từ món đồ kia.

Quan sát bề mặt, đừng đoán mò về những gì bên trong

Một chiếc hộp Hàn Quốc khác có niên đại thế kỷ XVIII tại The Met được trang trí hoa và mây. Danh mục ghi chất liệu sơn mài, xà cừ, mai rùa và dây đồng thau. Nền tối làm nổi bật phần khảm sáng màu; những đường kim loại mảnh giúp tạo hình các họa tiết dây cuốn và phân chia phần trang trí. Bên trong được lót sa tanh đỏ. Hộp sơn mài tại The Met

Hiện vật này được đưa vào để so sánh kỹ thuật trang trí. Hồ sơ bộ sưu tập hiện tại không xác định đây là hộp mỹ phẩm. Cần lưu ý sự khác biệt ấy khi tham quan bất kỳ triển lãm nào: một chiếc hộp đẹp không đương nhiên là hộp đựng đồ làm đẹp. Hãy bắt đầu từ nhãn hiện vật, rồi tìm bằng chứng về công năng qua hình dáng và phần bên trong.

Nguồn ảnh: Hộp trang trí hoa và mây — Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan; không ghi nhận người chế tác hiện vật trong lịch sử, Phạm vi công cộng / CC0 1.0 (The Met Open Access). Bản phái sinh được đổi kích thước theo tỷ lệ để hiển thị; không cắt xén, chỉnh sửa, sửa màu hay ghép ảnh.

Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc có một ví dụ rõ ràng hơn. Hộp đựng lược sơn mài thời Joseon, mã tiếp nhận Sinsu15920, được dùng để đựng phụ kiện tóc, gương và những vật dụng liên quan. Ba ngăn kéo sơn đỏ xếp tầng có hoa văn xà cừ hình vịt uyên ương và hoa mẫu đơn. Trong trường hợp này, chức năng lưu trữ đã được xác định rõ trong câu chuyện về hiện vật. Hồ sơ bộ sưu tập của Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc

Mang theo ba câu hỏi khi vào phòng trưng bày

Hãy chọn một hiện vật và tự hỏi: Nó đựng gì? Nó mở ra hay di chuyển như thế nào? Người sử dụng sẽ nhìn thấy những chi tiết nào ở cự ly gần? Sau đó, hãy so sánh với một hiện vật thuộc thời kỳ hoặc quốc gia khác. Triển lãm của Coreana đặc biệt phù hợp với cách khám phá này vì chủ đề được công bố tập trung vào sự giao lưu và khác biệt giữa ba nền văn hóa làm đẹp láng giềng.

Theo thông tin của đơn vị tổ chức đăng ngày 28 tháng 9, phòng triển lãm ở tầng sáu, địa chỉ 827 Eonju-ro, Gangnam-gu; vào cửa miễn phí, mở cửa từ 10 giờ 30 đến 18 giờ từ thứ Hai đến thứ Sáu, đóng cửa cuối tuần và ngày lễ. Hãy xác nhận các thông tin riêng của triển lãm trước khi đến; thông tin của bảo tàng và phòng trưng bày nghệ thuật tại cùng tòa nhà có thể khác nhau. Số liên hệ được công bố là 02-547-9177. Thông tin triển lãm của Quỹ Văn hóa Gangnam

Dù đến xem trực tiếp hay khám phá ảnh bộ sưu tập tại nhà, hãy dành thời gian cho những món đồ nhỏ. Một chiếc cán, bản lề hay ngăn kéo được chia ngăn cẩn thận có thể làm hiện rõ những thói quen đời thường phía sau vẻ đẹp Hàn Quốc.