A Flower Bookmark của IU: cuộc đối thoại giữa các thế hệ nhạc pop Hàn

Một ca khúc vẫn có thể mới mẻ với người nghe dù đã trở thành ký ức của người khác từ lâu. Đó là điều kỳ diệu rộng mở ẩn chứa trong các bản thu A Flower Bookmark của IU. Với người hâm mộ khám phá nhạc Hàn qua một ngôi sao đương đại, một bản làm lại có thể mở ra cánh cửa dẫn sang một hướng khác, tới giọng ca xưa, cách phối khí khác và một giai đoạn xa lạ trong lịch sử nhạc pop.

Loạt album khởi đầu với A Flower Bookmark gồm bảy ca khúc, phát hành ngày 16 tháng 5 năm 2014. Tập thứ hai ra mắt vào tháng 9 năm 2017, còn tập thứ ba vào tháng 5 năm 2025. Giờ đây, trở lại với những album ấy là dịp suy ngẫm về điều xảy ra khi một ca sĩ quen thuộc đưa ca khúc của thế hệ khác vào hiện tại.

Nguồn ảnh: IU "Just One Step... That Much More" concert, 31 May 2014 01.jpg — Holic, CC BY 4.0. Bản xem trước theo tỷ lệ do Wikimedia cung cấp, được tải xuống nguyên trạng. Không cắt xén, đổi màu hay chỉnh sửa. Giữ nguyên toàn bộ ảnh và tỷ lệ.

Một tuyển tập mang dấu ấn cá nhân

Phần giới thiệu chính thức đi kèm “My Old Story” cho biết album đầu tiên là tuyển tập các ca khúc xưa IU tự chọn vì yêu thích. Chủ ý được nêu ra là giữ nguyên sắc thái cảm xúc của chúng, đồng thời thêm vào giọng hát và cảm xúc riêng của cô. Sự gần gũi của dự án bắt đầu từ hành động tuyển chọn ấy: có người đã lắng nghe, giữ điều gì đó trong lòng và quyết định truyền lại. Bản phát hành gốc trên 1theK vẫn là một cánh cửa hữu ích để bước vào ý tưởng này.

Một bản làm lại có ít nhất hai bản sắc. Nó gắn với lịch sử trước đó của ca khúc, đồng thời thuộc về thời điểm ca sĩ mới thể hiện ca khúc ấy. Chỉ nghe bản thu mới hơn vẫn có thể rất thú vị. Tìm đến bản gốc sẽ đưa thêm một người vào cuộc trò chuyện.

Điều đó đặc biệt hữu ích với người nghe quốc tế. Trang danh mục ban đầu có thể chỉ hiện ra một danh sách tên tuổi xa lạ. Nhưng lần theo một thông tin ghi công sẽ mở ra mối liên hệ: giai điệu này có tác giả, bản phối này có những tiền thân, và bản thu này là một phiên bản trong hành trình vượt ra ngoài nghệ sĩ hiện tại.

“My Old Story” khơi mở quá trình ấy bằng một sắc thái cảm xúc nhẹ nhàng. Phần mô tả của bản phát hành nhấn mạnh cảm xúc của bản gốc và sự thay đổi góc nhìn, thay vì phô diễn kỹ thuật sản xuất hiện đại nổi bật. Đây là cách tiếp cận hữu ích cho dự án: hãy lắng nghe cách ca sĩ nhập vào một ca khúc có sẵn, chứ không chỉ chú ý bề ngoài đã thay đổi mạnh đến đâu.

Khi giọng ca xưa cùng góp tiếng

“Meaning of You” khiến sự trao đổi ấy trở nên hữu hình lạ thường. Bản thu năm 2014 có sự góp giọng của Kim Chang-wan, người cùng ban nhạc Sanulrim phát hành ca khúc này năm 1984. Trong video ca nhạc chính thức của 1theK, màn hợp tác có cả cảnh quay trong phòng thu. Phần giới thiệu đi kèm cho biết Kim tham gia định hình cảm xúc giọng hát, chứ không chỉ hát cùng.

Nguồn ảnh: Kim Chang-wan.jpg — Trainholic, CC BY-SA 4.0. Bản xem trước theo tỷ lệ do Wikimedia cung cấp, được tải xuống nguyên trạng. Không cắt xén, đổi màu hay chỉnh sửa. Giữ nguyên toàn bộ ảnh và tỷ lệ.

Có điều gì đó đặc biệt gợi mở khi thấy hai ca sĩ cùng làm việc trong một không gian. Lịch sử của bản thu cũ được đại diện bởi một nhạc sĩ còn sống, trực tiếp tham gia bản thu mới. Thành quả khuyến khích ta nhìn di sản âm nhạc như mối quan hệ giữa con người với nhau, có chỗ cho sự dẫn dắt, khác biệt và vui đùa.

Tên khách mời có thể chỉ là một dòng nhỏ trên màn hình phát nhạc. Ở đây, nó làm thay đổi ý nghĩa của dự án. Kim góp phần đưa ca khúc đến với người nghe, chứ không chỉ là cái tên để tra cứu sau đó. Với bất kỳ ai muốn tìm hiểu nhạc pop Hàn Quốc vượt ra ngoài một thế hệ ngôi sao, đây là mối liên hệ đáng để lần theo.

Những dấu trang cứ tiếp tục nhân lên

Khoảng cách giữa các lần phát hành cũng tạo nên nét thú vị cho loạt album. Bản năm 2017 và tập thứ ba năm 2025 đều có sáu ca khúc trong phiên bản kỹ thuật số. Đây là những tuyển tập gọn gàng, có thể giới thiệu một vài mối liên hệ mà không tự nhận mình khái quát toàn bộ nhạc pop Hàn Quốc.

Album thứ ba tiếp nối cách làm ấy qua những ca khúc như “Never Ending Story”, lần đầu được Boohwal phát hành năm 2002. Album có các màn hợp tác với Wonstein trong “Last Scene” và Balming Tiger trong “A Beautiful Person”. Theo ghi chú trên Apple Music của bản phát hành, “A Beautiful Person” bắt nguồn từ bài hát năm 1974 của Shin Jung-hyun and the Yupjuns. Khoảng cách giữa những mốc thời gian ấy là một phần tạo nên niềm vui: khám phá âm nhạc không nhất thiết phải diễn ra theo đường thẳng.

Với người mới nghe, bước tiếp theo hữu ích nhất có thể rất nhỏ. Hãy lưu tên nghệ sĩ gốc bên cạnh bản làm lại yêu thích trong danh sách nhạc cá nhân. Tìm bản thu của chính nghệ sĩ ấy trên một dịch vụ âm nhạc được cấp phép. Nếu tên tiếng Anh khác nhau giữa các nền tảng, hãy dùng tên ca khúc tiếng Hàn và nghệ sĩ được ghi công để phân biệt các phiên bản.

Đừng xem phép so sánh như một cuộc thi nhất thiết phải có người thắng. Một giọng hát có thể khiến giai điệu quen thuộc trở nên tiết chế hơn, gần gũi như đối thoại hơn hoặc phơi bày cảm xúc hơn mà không xóa nhòa những gì đã có trước đó. Những bản thu khác nhau có thể trở nên ý nghĩa vào những thời điểm khác nhau trong đời người nghe.

Đó là lý do A Flower Bookmark đáng được nghe lại như một loạt album. Loạt này để những tên tuổi trước đó hiện diện rõ ràng và mở ra nhiều hơn một con đường để khám phá tiếp. Người hâm mộ có thể đến vì IU rồi ra về cùng một nghệ sĩ khác để tìm hiểu. Còn ca khúc cũ đã tìm được một người mà với họ, nó hoàn toàn mới.